عدالت آن نیست که هر آنچه می خواهم طبق میل من باشد، بلکه این است که هر چه کاشتم درو میکنم؛ من اگر به عدل الهی معتقد باشم، به عدل انسانی یعنی رعایت حقوق دیگران هم می رسم، یعنی آنچه برای خود می پسندم، قطعاً برای دیگران هم می پسندم…

موضوع کارگاه آموزشی سفر دوم: از خود گذشتن تا به خود رسیدن

استاد: جناب آقای مفتون

تاریخ: دوشنبه 1404/6/17

از خود گذشتن یعنی فدا شدن؛ که این فدا شدن می تواند مالی باشد یا زمان و انرژی باشد که برای انجام کار خیری صرف می کنیم.

از خود گذشتن یا فدا شدن مثل این است که با یک دستمالی از خودم غبار روبی می کنم، چون غباری روی خود واقعی من را پوشانده است، پس در فدا شدن در واقع غبار فدا می شود نه ماهیت شخص؛

مولانا در این زمینه شعری دارند که می فرمایند:

« نه چنان مرگی که در گوری روی

مرگ تبدیلی که در نوری روی»

یعنی با از دست دادن ها یا غبار روبی از ضد ارزشی ها، ماهیت خودم نمایان می شود که همان رسیدن به نور و خود واقعی است.

از خود گذشتن؛ یک مهارت، یک فن، و یک هنر است، پس براحتی و یک شبه بدست نمی آید، بلکه باید به مرور غبار روبی انجام شود و این به سن افراد و میزان و غلظت ضد ارزشی ها و چیزهایی که در طول زندگی کسب کردیم بستگی دارد.

چه زمانی می توانیم مهارت از خود گذشتن را در خود احیاء کنیم؟

از زمانی که کم کم به بلوغ فکری برسیم، و مراحل رسیدن به بلوغ فکری، “ایمان “، “اعتماد “و “امید داشتن” است؛ “ایمان” همان “توحید” است ،”اعتماد” همان “عدل” و “امید داشتن “همان “معاد” است. وقتی این مراحل را درک کنم و بفهمم، آن وقت از خود گذشتن کم کم در من شروع به احیاء شدن می کند.

توحید در ادیان ابراهیمی یعنی ایمان و باور به یکتایی خداوند و عدم وجود شریک برای اوست؛ ایمانی که بارها در کلام الله قید شده است و تمامی انبیاء و اولیاء انسانها را به آن دعوت کرده اند، چون وقتی من به یگانگی خداوند ایمان آوردم و باور کردم، خود بخود در یک مسیری قرار می گیرم که عدل و عدالت را درک میکنم، و وقتی به درک عدل الهی رسیدم به درک عدل انسانی هم می رسم.

عدل یکی از صفات برجسته الهی است و جزء ذات اوست، که همان عدل الهی است، و یک عدل انسانی، که شامل رفتار عادلانه انسانها در روابط اجتماعی و فردی است، یعنی رعایت انصاف و حقوق دیگران؛ که در تمام قرآن از آن صحبت می شود. عدالت آن نیست که هر آنچه می خواهم طبق میل من باشد، بلکه این است که هر چه کاشتم درو میکنم؛ من اگر به عدل الهی معتقد باشم، به عدل انسانی یعنی رعایت حقوق دیگران هم می رسم، یعنی آنچه برای خود می پسندم، قطعاً برای دیگران هم می پسندم، و جوامعی که بر پایه عدل و عدالت باشد مطمئناً نقش مؤثرتری در ایجاد یک جامعه عادلانه خواهند داشت و باعث رشد و توسعه می شوند.

زمانی می توانیم عادل باشیم و عدل را ببینیم که عدل الهی را پذیرفته و فهمیده باشیم، و وقتی این دو مقوله یعنی عدل و ایمان را درک کردیم، خود بخود معاد یا امید در ما بوجود می آید، که جای دیگر و جهان دیگری هست، و وجود دارد، بنابراین سعی میکنم در طول مسیر زندگی نکات ارزشی را رعایت کنم و در صراط مستقیم حرکت کنم، وقتی این ها را پذیرفتم یک فرمانبر خوبی می شوم، عدل را می شناسم و احساس میکنم کسی ناظر من هست که آن ناظر کسی نیست جز، آگاهی و دانایی خودم، که بر من نظارت دارد و نیاز به زور زدن و تقلا کردن نیست.

پس از خود گذشتن به راحتی نیست، وقتی که من به خود واقعی رسیدم و طبق فرمایش مولانا، مرگی که من را در نور جای داد، آنجاست که فرمانده خوبی می شوم و خود بخود دیده می شوم.

اگر من به این نقطه رسیدم و فهمیدم بلوغ فکری منتج از ایمان و عدل و معاد است، باید بدانم همه اینها فرامین الهی است، و اگر ایمان دارم باید بدون چون و چرا بپذیرم و اجرا کنم، نه اینکه من بخشی از عبادت را قبول داشته باشم و انجام بدهم و بخشی را انجام ندهم.

*بنیادی ترین اصل در ایمان این است، که باور داشته باشیم خداوند شبیه و همتا ندارد، همانطور که مولانا در اشعار خود می فرماید:

“ای آیینه جمال شاهی که تویی

ای مخزن اسرار الهی که تویی

بیرون ز تو نیست هر آنچه در عالم هست

از خود بطلب هر آنچه خواهی که تویی”

که ای انسان تو آیینه خداوند هستی نه شبیه و همتای او؛ علم و قدرت خداوند منحصر به فرد است و عبادت مختص خداوند است.

به عنوان سخن پایانی ما باید در مسیر بلوغ فکری قرار بگیریم و بفهمیم و درک کنیم تا مرگ تبدیلی در ما اتفاق بیفتد و آنجا مطمئناً نتیجه خواهیم گرفت.

دوستانی که در این زمینه مشارکت کردند:

مسافران: میثم1- علی- علیرضا2- علیرضا1

همسفران: مکری- باقری2- غلامی